ΑΠΔΠΧ - Μη νόμιμη η αναγραφή του θρησκεύματος, της ιθαγένειας και η δήλωση ότι ο μαθητής δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος. Παρατηρήσεις του dataproof.gr στην υπ΄αρίθμ. 28/2019 απόφαση της ΑΠΔΠΧ.

dp_logo

Δημοσιεύτηκε την Τετάρτη 4.9.2019 η υπ΄αρίθμ 28/2019 απόφαση της ΑΠΔΠΧ αναφορικά με την αναγραφή του θρησκεύματος και της ιθαγένειας στα στοιχεία που τηρούνται στο σχολείο, στους τίτλους, στα πιστοποιητικά σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και στο πληροφοριακό σύστημα «myschool» καθώς και η υποχρεωτική δήλωση ότι ο μαθητής δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος προκειμένου να απαλλαγεί από το μάθημα των Θρησκευτικών. Η Αρχή έκρινε ότι είναι μη νόμιμες, ως αντίθετες με διατάξεις του Συντάγματος, τον ΓΚΠΔ και τον ν.2472/1997 και την ΕΣΔΑ.

Αναφορικά με την αναγραφή του θρησκεύματος στους τίτλους σπουδών της α’/θμιας και β’/θμιας εκπαίδευσης η Αρχή είχε, ήδη από το έτος 2002 με την απόφαση υπ' αριθμ. 77Α/2002, απευθύνει σύσταση και προειδοποίηση στο Υπουργείο Παιδείας να φροντίσει να μην αναγράφεται το θρήσκευμα στους απολυτήριους τίτλους της α’/θμιας και β’/θμιας εκπαίδευσης, με το σκεπτικό ότι η αναγραφή του θρησκεύματος στους απολυτήριους τίτλους σπουδών δεν είναι νόμιμη, διότι αντιβαίνει προς τη θεμελιώδη αρχή της αναγκαιότητας της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (άρθρο 4§1 β’ ν. 2472/1997). Πλην όμως το υπουργείο δεν συμμορφώθηκε.

Αναφορικά με την αναγραφή του θρησκεύματος στο Ατομικό Δελτίο Μαθητή και στο Μητρώο Μαθητή καθώς και στους απολυτήριους τίτλους και στους λοιπούς τίτλους και αποδεικτικά σπουδών των μαθητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έκρινε ότι παραβιάζεται η αρχή της αναγκαιότητας και αναλογικότητας καθώς αυτής της μορφής επεξεργασίες υπερβαίνουν τον σκοπό της επεξεργασίας και, ως εκ τούτου, δεν είναι νόμιμες.

Αναφορικά με την υπεύθυνη δήλωση απαλλαγής από το μάθημα των Θρησκευτικών η δήλωση αυτή δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του άρθρου 13 παρ. 1 και 2 του Σ., οι οποίες κατοχυρώνουν την ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης και τη θρησκευτική ελευθερία, ως συνταγματική αρχή και ως ατομικό δικαίωμα και με το άρθρο 9 της ΕΣΔΑ, διότι αντιβαίνει στην αρνητική θρησκευτική ελευθερία των μαθητών και των γονέων τους, οι οποίοι έχουν και το ειδικότερο δικαίωμα να διαπαιδαγωγήσουν ελευθέρως τα παιδιά τους με βάση τις θρησκευτικές και φιλοσοφικές τους πεποιθήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, καθώς και με το άρθρο 9 της ΕΣΔΑ και το άρθρο 2 του Πρώτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.

Κατά τη συζήτηση των μελών της Αρχής κλήθηκαν και παρευρέθησαν εκπρόσωποι της Ένωσης Αθέων, του Υπουργείου Παιδείας και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Παρατηρείται ότι δεν αναφέρεται σε κανένα σημείο η παρουσία και τοποθέτηση του ΥΠΔ - DPO του Υπουργείου Παιδείας, όπως συνέβη και στην υπ' αρίθμ 26/2019 απόφαση της ΑΠΔΠΧ στην οποία παρεβρέθη ο ΥΠΔ της PwC πλήν όμως δεν εξέφρασε την άποψή του. Άγνωστο παραμένει και το εάν έχει οριστεί ΥΠΔ από το Υπουργείο Παιδείας, καθώς με μια πρώτη αναζήτηση, πέραν της ηλεκτρονικής διεύθυνσης του DPO του ΥΠΠΘ, δεν αναφέρονται περαιτέρω στοιχεία αυτού.

Δεν αναφέρεται ακόμη, ποιοί εκπροσώπησαν το Υπουργείο Παιδείας, κατά την ακροαματική διαδικασία ή έστω ποιας ειδικότητας εκπρόσωποι παρευρέθησαν και υπό ποία ιδιότητα. (π.χ. πάρεδροι του ΝΣΚ, προϊστάμενοι κάποιας Διεύθυνσης)

Παρατηρείται ακόμη ότι καίτοι σε αρκετά σημεία το ίδιο το Υπουργείο Παιδείας, δια των εκπροσώπων του, συνομολογεί την μη αναγκαιότητα επεξεργασίας των υπό κρίση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, εδώ και τόσα χρόνια δεν έχει πράξει κάτι προς αφαίρεση και παύση της συλλογής των δεδομένων αυτών. (σελ. 12, στοιχ. στ', απόφαση 27/2019 ΑΠΔΠΧ:  στ) η ιθαγένεια αναγράφεται ως δυνητικό και όχι υποχρεωτικό πεδίο στη β’θμια εκπαίδευση (στους τίτλους σπουδών και στο σύστημα myschool) αλλά θα μπορούσε και να απαλειφθεί.)

Αναφορικά με το διατακτικό της απόφασης η Αρχή:

1) ΚΡΙΝΕΙ ότι:

α) η αναγραφή του θρησκεύματος και της ιθαγένειας στα στοιχεία που τηρούνται στο σχολείο, στους τίτλους και πιστοποιητικά σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και στο πληροφοριακό σύστημα «myschool» καθώς και η ύπαρξη αντίστοιχων πεδίων στα σχετικά έντυπα, ανεξαρτήτως αν είναι προαιρετική η συμπλήρωσή τους και

β) η δήλωση ότι ο μαθητής δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος και εξ αυτού επικαλείται λόγους θρησκευτικής συνείδησης για την απαλλαγή του από το μάθημα των Θρησκευτικών, δεν είναι νόμιμες για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας

2) ΚΑΛΕΙ το Υπουργείο Παιδείας, ως υπεύθυνο επεξεργασίας:

α) να απόσχει από τις ως άνω μη σύννομες πράξεις επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων των μαθητών,

β) να μεριμνήσει για την άμεση τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων και να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο προκειμένου να μην αναγράφεται πλέον το θρήσκευμα και η ιθαγένεια στα στοιχεία που τηρούνται στο σχολείο και στους τίτλους και πιστοποιητικά σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και στο πληροφοριακό σύστημα «myschool» και

γ) να εκδώσει κάθε αναγκαία οδηγία προς τις οικείες εκπαιδευτικές αρχές και τους διευθυντές των σχολείων ώστε, εφεξής, για την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών να μην απαιτείται η δήλωση ότι ο μαθητής δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος, αλλά το δικαίωμα αυτό να ασκείται (από τον ίδιο τον μαθητή αν είναι ενήλικος ή από τους γονείς του αν είναι ανήλικος), κατ’ επίκληση αποκλειστικά και μόνον λόγων συνείδησης.

Να επισημάνουμε τέλος ότι η απόφαση της ΑΠΔΠΧ αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και θα πρέπει το Υπουργείο Παιδείας να απόσχει από τη συνέχιση των πράξεων επεξεργασίας που κρίθηκαν μη νόμιμες, να προβεί σε άμεση τροποποίηση των σχετικών ρυθμίσεων αναφορικά με το θρήσκευμα και την ιθαγένεια και να αποστείλει κάθε απαραίτητη εγκύκλιο οδηγία προς τις οικείες εκπαιδευτικές αρχές και τις σχολικές μονάδες.

Επισυνάπτεται υπ΄αρίθμ. 28/2019 απόφαση της ΑΠΔΠΧ.