ΥΠΑΙΘ - Τροπολογία για τη ζωντανή μετάδοση του μαθήματος στα σχολεία και ορισμός Υπεύθυνης Προστασίας Δεδομένων.

parl_gr

Κατατέθηκε στις 8-5-2020, στη Βουλή, τροπολογία του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση στα σχολεία. Στο κείμενο της τροπολογίας προβλέπεται μόνο η ζωντανή μετάδοση των μαθημάτων, χωρίς καταγραφή και αποθήκευση, πλην όμως δεν έχει καταστεί σαφές πως θα λειτουργήσει στην πράξη αυτή η πρόβλεψη. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν χιλιάδες προγράμματα καταγραφής της οθόνης του Η/Υ ή του κινητού του δέκτη, τόσο με τη μορφή freeware προγραμμάτων, όσο και με τη μορφή προσθέτων (addons) στους διασημότερους φυλλομετρητές. Με την τροπολογία ορίζεται το Υπουργείο, ως Υπεύθυνος Επεξεργασίας (για τις δημόσιες και τις ιδιωτικές σχολικές μονάδες), παρά ταύτα δεν είναι γνωστό εάν έχει προηγηθεί κάποια επικοινωνία με τους Υπεύθυνους Προστασίας Δεδομένων των ιδιωτικών σχολικών μονάδων.

Αναφορικά με τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων του ΥΠΑΙΘ, ορίστηκε με απόφαση της κ. Υπουργού, ειδική συνεργάτης της, δικηγόρος, ως DPO του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, σε εφαρμογή του άρθρου 6 «Ορισμός του Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων σε δημοσίους φορείς » με καθήκοντα όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 8 «Καθήκοντα του ΥΠΔ σε δημοσίους φορείς» του Ν.4629/2019 (ΦΕΚ Α,137).

Τέλος, με την τροπολογία, προβλέπεται διενέργεια εκτίμησης ακτικτύπου (Data Protection Impact Assessment (DPIA) για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και, κατόπιν αυτής, καθορίζεται με υπουργική απόφαση ο τρόπος και τα μέσα τεχνολογίας που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ο τρόπος συμμετοχής τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών σε αυτήν, οι όροι και οι προϋποθέσεις διενέργειας της όλης διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων τυχόν κατάλληλων οργανωτικών ή/και τεχνικών μέτρων προς πρόσθετη διασφάλιση της Προστασίας των (απλών, κατά τεκμήριο) προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της εξ αποστάσεως διδασκαλίας.

Αναλυτικά η τροπολογία:

Με την προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπεται η δυνατότητα παροχής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, με τη χρήση μέσων τεχνολογίας και υπό τη μορφή σύγχρονης τηλεκπαίδευσης (δηλαδή, απευθείας διδασκαλίας και μετάδοσης μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό με τη χρήση κατάλληλων μέσων τεχνολογίας) σε μαθητές της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι δεν δύνανται να παρακολουθήσουν τη δια ζώσης εκπαιδευτική διαδικασία είτε λόγω αναστολής λειτουργίας της οικείας εκπαιδευτικής δομής είτε για άλλο λόγο που ανάγεται σε έκτακτο ή απρόβλεπτο γεγονός, κατά παρέκκλιση κάθε άλλης διάταξης.

Ειδικότερα, οι λόγοι αυτοί αφορούν σε έκτακτη ή απρόβλεπτη κατάσταση που καθιστά αντικειμενικά ιδιαιτέρως δυσχερή ή αδύνατη την παρακολούθηση δια ζώσης μαθημάτων (μια παράδειγμα, προσωρινή ή/και παρατεταμένη, καθολική ή μερική, αναστολή ή απαγόρευση της εκπαιδευτικής λειτουργίας, όπως επίσης και η μη συμμετοχή με φυσική παρουσία συγκεκριμένων μαθητών σε περίπτωση επιδημικών νόσων, λήψης έκτακτων μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας, επέλευσης φυσικής καταστροφής ή για άλλο έκτακτο λόγο). Προβλέπεται, επίσης, ότι η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές οι οποίοι συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους μαθητές οι οποίοι συμμετέχουν εξ αποστάσεως επιτρέπεται μόνο σε περίπτωση επιδημικών νόσων.

Αποκλειστικός σκοπός της παρεχόμενης σχετικής δυνατότητας είναι η παροχή εκπαίδευσης, η οποία ανάγεται σε δημόσιο συμφέρον. Με τη θέσπιση της δυνατότητας αυτής, αφενός μεν, εξυπηρετείται η συνταγματική επιταγή της προαγωγής της διδασκαλίας και στις ειδικές ως άνω περιστάσεις, καθώς και ο στόχος της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης εν γένει, αφετέρου δε, διασφαλίζεται ότι οι μαθητές δεν θα αποξενώνονται από τη μαθησιακή διαδικασία και το αγαθό της γνώσης, αμβλύνοντας έτσι τις δυσμενείς συνέπειες στη διαπαιδαγώγηση και ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους λόγω της αναστολής λειτουργίας της οικείας εκπαιδευτικής δομής ή της επέλευσης άλλου λόγου, διακοπτικού ή ανασταλτικού της εκπαιδευτικής διαδικασίας για τους συγκεκριμένους μαθητές.

Προβλέπεται, επίσης, ρητώς ότι δεν επιτρέπεται η καταγραφή και αποθήκευση του παραδιδόμενου μαθήματος σε τεχνικά μέσα, παρά μόνο η ζωντανή μετάδοση ήχου ή/και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, και μόνον μια όσο διαρκεί η εκάστοτε διδασκαλία από τον εκπαιδευτικό, με αποκλειστικούς αποδέκτες τους μαθητές. Και τούτο, μια την πληρέστερη οριοθέτηση της διαδικασίας της σύγχρονης τηλεκπαίδευσης και τη διασφάλιση της αναλογικότητάς της, ανεξαρτήτως του ότι ο προαναφερόμενος αποκλειστικός σκοπός της, ο οποίος συνίσταται στην παροχή εκπαίδευσης, οριοθετεί ήδη με επάρκεια και σαφήνεια το πραγματικό και νομικό πλαίσιο διενέργειάς της.

Επισημαίνεται ότι η δυνατότητα παροχής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης κατά τα ειδικώς προβλεπόμενα ανωτέρω διακρίνεται από την παροχή ασύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης (δηλαδή, διδασκαλίας κατά την οποία ο μαθητής συνεργάζεται με τον/την εκπαιδευτικό σε διαφορετικό ή/και δεύτερο χρόνο από τη διαδικασία παράδοσης του μαθήματος ή δημιουργίας υλικού από τον/την εκπαιδευτικό, με την πρόσβαση σε μαθησιακό και εκπαιδευτικό υλικό μέσω διαδικτύου σε συγκεκριμένες ιστασελίδες ή πλατφόρμες που παρέχει το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ή η οικεία δομή/φορέας εκπαίδευσης), η οποία και χρησιμοποιείται ήδη στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση κατά τρόπο ενισχυτικό, συμπληρωματικό ή παράλληλο της δια ζώσης διδασκαλίας.

Περαιτέρω, στην προτεινόμενη διάταξη προσδιορίζεται για κάθε εκπαιδευτική δομή το πρόσωπο του υπευθύνου επεξεργασίας δεδομένων κατά την έννοια του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 (Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων) και προβλέπονται οι σκοποί επεξεργασίας των μεταδεδομένων (metadata) που τυχόν παράγονται κατά την παροχή της σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, καθώς και η αναγκαιότητα προσδιορισμού του εύλογου χρονικού διαστήματος τήρησής τους.

Τέλος, με την προτεινόμενη ρύθμιση προβλέπεται ότι με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, η οποία εκδίδεται μετά τη διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου σχετικά με την προστασία δεδομένων (Ε.Α.Π.Δ.) που προβλέπεται στο άρθρο 35 παρ. 1 του Γ.Κ.Π.Δ. και στο άρθρο 65 του ν. 4624/2019, ορίζονται και ρυθμίζονται ο τρόπος και τα μέσα τεχνολογίας που χρησιμοποιούνται για την υλοποίηση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, ο τρόπος συμμετοχής τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών σε αυτήν, οι όροι και οι προϋποθέσεις διενέργειας της όλης διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων τυχόν κατάλληλων οργανωτικών ή/και τεχνικών μέτρων προς πρόσθετη διασφάλιση της Προστασίας των (απλών, κατά τεκμήριο) προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή της εξ αποστάσεως διδασκαλίας στις προαναφερόμενες περιστάσεις.